Cảnh báo về tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua mạng xã hội

05/11/2021

Hiện nay, cùng với xu hướng toàn cầu hóa, sự phát triển bùng nổ của không gian mạng đã giúp cho con người dễ dàng giao lưu, kết nối với nhau hơn. Tuy nhiên, mặt trái của nó chính là làm xuất hiện một loại tội phạm mới - Tội phạm công nghệ cao.

Tội phạm công nghệ cao (hay còn gọi là “tội phạm ảo”, “tội phạm không gian ảo”, “tội phạm sử dụng công nghệ cao”) là "Hành vi phạm pháp có chủ đích đối với một cá nhân, một nhóm người hay một tổ chức nào đó, gây ảnh hưởng xấu đến danh tiếng của nạn nhân hoặc gây hại về mặt vật chất hoặc tinh thần cho nạn nhân một cách trực tiếp hoặc gián tiếp bằng những công nghệ hiện đại liên quan đến mạng viễn thông như Internet (việc này cũng bao gồm các nhóm chat, email, mạng xã hội,....) và điện thoại (các công nghệ Bluetooth, 3G, SMS, MMS,...). Các hoạt động tội phạm công nghệ cao ngày nay đều là những mối đe dọa tới an ninh và nền kinh tế của quốc gia”. 

Thời gian qua, tình hình tội phạm công nghệ cao ở Việt Nam ngày càng có dấu hiệu gia tăng, với phương thức, thủ đoạn vô cùng tinh vi, phức tạp. Điều này gây không ít khó khăn cho các cơ quan chức năng nói chung và nhất là các Cơ quan điều tra trong quá trình thụ lý, giải quyết.

Qua công tác thực hiện việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, các cơ quan công an  nhận thấy các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng bằng những phương thức cụ thể, như sau:

Thứ nhất, giả danh nhân viên Bưu điện, Ngân hàng, kỹ sư, quân nhân, chính trị gia làm quen rồi kết bạn với bị hại, đặc biệt là phụ nữ. Chúng đánh vào tâm lý “cô đơn”, “ nhẹ dạ, cả tin” của bị hại rồi tâm sự chuyện riêng tư nhằm tạo lòng tin, hứa hẹn tặng quà, nhờ cấp phát hàng từ thiện, gợi ý chuyện hùn vốn làm ăn sau đó yêu cầu bị hại chuyển tiền.  Hoặc các đối tượng đánh vào tâm lý của một bộ phận thanh niên “ham chơi, nhát làm”, muốn hưởng thụ nhưng lại lười lao động, sẵn sàng “mua vui cho quý bà” để có tiền tiêu xài cá nhân.

Thứ hai, bằng hình thức thông báo trúng thưởng, các đối tượng gọi điện thoại yêu cầu bị hại chuyển tiền. Sau khi bị hại chuyển tiền vào tài khoản thì phát hiện giải thưởng là giả và mất luôn số tiền đã chuyển.

Thứ ba, giả bán hàng online, khi bị hại đặt hàng thì yêu cầu nạp thẻ cào để làm phí vận chuyển, phí đảm bảo nhưng sau đó khóa tài khoản, không giao hàng và chiếm đoạt tiền.

Thứ tư, các đối tượng sử dụng công nghệ để “hack” và chiếm quyền sử dụng tài khoản xã hội Facebook, Messenger rồi đóng giả chủ tài khoản. Sau đó, chúng viện ra những lý do cấp thiết để lừa người thân, bạn bè của bị hại chuyển tiền gấp hoặc nạp thẻ cào điện thoại để chiếm đoạt.

Thứ năm, đây là một phương thức được sử dụng khá phổ biến và rất nhiều nạn nhân đã bị lừa với thủ đoạn này. Cụ thể, các đối tượng giả danh là cán bộ ngành Công an, Viện kiểm sát, Tòa án để điện thoại, chụp hình các Quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng rồi gửi qua mạng xã hội để thông báo cho bị hại biết họ có liên quan đến đường dây tội phạm (ma túy, rửa tiền, buôn lậu...).  Bị hại muốn chứng minh mình không liên quan đến vụ án thì phải chuyển tiền vào tài khoản mà các đối tượng cung cấp để điều tra, xác minh để không bị bắt giam. Sau đó, các đối tượng này sử dụng chứng minh nhân dân giả làm thẻ ATM, hay sử dụng sim điện thoại rác, tài khoản Facebook, Zalo, Messenger ảo để liên lạc và cung cấp số tài khoản ngân hàng cho bị hại chuyển tiền rồi chiếm đoạt .

Thứ sáu, đối tượng gọi điện thông báo tài khoản của cá nhân đã bị phong tỏa hoặc tài khoản bị lỗi không thực hiện được giao dịch. Yêu cầu nhập vào đường link và cung cấp mã OTP để khôi phục lại hoạt động, sau đó sẽ rút sạch tiền của tài khoản người bị hại.

Trên địa bàn huyện Tam Đảo thời gian qua, các cơ quan chức năng cũng đã nhận được một số tin báo của người dân về việc liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Messenger  để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vô hình chung đã gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong quần chúng Nhân dân cũng như ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện. Ngày 22/1/2019 Công an huyện Tam Đảo tiếp nhận đơn tố giác của ông Trương Văn Năm- sinh năm 1968,ở thôn Đồng Bả xã Hồ Sơn bị một đối tượng không rõ tên tuổi, địa chỉ sử dụng mạng xã hội Fecebook mang tên “Tham nguyên” tên của em gái ông Năm đang định cư ở nước ngoài; nhắn tin đề nghị chuyển tiền để lừa đảo chiếm đoạt 100.000.000 đồng.

Từ thực tế tiếp nhận và xử lý tin báo về loại tội phạm này nhận thấy: các đối tượng sử dụng công nghệ cao với thủ đoạn chuyên nghiệp, có tổ chức và đan xen nhiều phương thức thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, số lượng người dân bị các đối tượng lừa đảo ngày càng tăng, số tiền chiếm đoạt ngày càng có giá trị lớn. Qua phân tích và đánh giá, có ba nguyên nhân lớn dẫn đến sự gia tăng của loại tội phạm này trong giai đoạn hiện nay.Thứ nhất, sự phát triển “bùng nổ” của khoa học công nghệ trong thời đại 4.0 dẫn đến công tác quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực này còn nhiều sơ hở, chưa theo kịp với diễn tiến của tình hình thực tiễn xã hội.Thứ hai, công tác tuyên truyền đến quần chúng Nhân dân liên quan đến các hành vi, thủ đọan lừa đảo qua mạng xã hội ( Zalo, Facebook, Messenger) chưa sâu sát và thường xuyên.Thứ ba, nguyên nhân chủ quan xuất phát từ bản thân các nạn nhân, hầu hết chưa ý thức đầy đủ và tầm quan trọng của công tác bảo mật thông tin, chủ quan với các cảnh báo an ninh, an toàn thông tin mạng, mất cảnh giác, không bảo mật thông tin cá nhân dẫn đến bị tội phạm lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội

Thời gian tới, để đảm bảo công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội xảy ra trên địa bàn huyện có hiệu quả, cần có sự chung sức, chung tay của các cấp, các ngành và nhất là ý thức cảnh giác của mỗi người dân trong việc đấu tranh với những tội phạm

Một là, các cơ quan chức năng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua mạng xã hội; cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội. Đồng thời, tăng cường triển khai các biện pháp nghiệp vụ theo quy định của pháp luật cũng như đẩy mạng phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm và vi phạm pháp luật, liên quan đến lừa đảo qua mạng xã hội. Kịp thời xác minh, xử lý triệt để các nguồn tin liên quan đến hành vi lừa đảo qua mạng xã hội.

Hai là, khuyến cáo người dân không nên công khai các hình ảnh và thông tin cá nhân như: tên tuổi, ngày, tháng, năm sinh, địa chỉ cư trú, số điện thoại... của mình lên mạng xã hội, không cung cấp mật khẩu, tài khoản cá nhân cho người khác; khi sử dụng mạng xã hội phải cảnh giác những tài khoản lạ, tài khoản là người nước ngoài khi họ chủ động kết bạn, không chuyển tiền cho người khác khi chưa kiểm tra, xác thực thông tin chính xác của người được nhận, đặc biệt là các trường hợp chuyển tiền, nạp thẻ điện thoại, mua bán hàng online.

Bên cạnh đó, người dân cần đề cao cảnh giác khi sử dụng mạng xã hội, tích cực thông tin, tố giác kịp thời đến cơ quan chức năng khi phát hiện tội phạm lừa đảo qua mạng xã hội.

Hải Yến

 

Các tin đã đưa ngày:
tìm kiếm
WebSite
Google