Cách sử dụng thuốc uống

18/07/2016

 

Việc lựa chọn thời điểm uống thuốc hợp lý là rất quan trọng:

* Thuốc nên uống vào bữa ăn: là những loại thuốc kích thích tiêu hóa, kích thích bài tiết dịch vị, các enzym tiêu hóa như pepsin, thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày  nên uống trước bữa ăn 15 phút.

- Những thuốc kích thích mạnh đường tiêu hóa như Doxycylin, kháng sinh quinolon muối kali nên uống vào lúc ăn để giảm kích ứng mà không ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc.

- Các Sunfamid tiểu đường nên uống ngay sau ăn để giảm sự hấp thu đường vào trong máu.

 - Thuốc kích ứng mạnh niêm mạc đường tiêu hóa thì phải có biện pháp khắc phục bằng cách viên bao như Aspirin-pH8 nên uống vào trước khi ăn để thời gian lưu tại dạ dày ngắn nhất. 

 - Những thuốc được thức ăn làm tăng hấp thu cũng nên uống cùng bữa ăn chẳng hạn như thức ăn giàu chất béo sẽ kích thích sự tiết mật tạo điều kiện cho việc hấp thu các chất tan nhiều trong mỡ như các vitamin, griseofulvin hay các muối khoáng cũng hấp thu nhiều trong bữa ăn do thức ăn hoạt hóa hệ thống enzym vận chuyển các chất qua thành ruột.

* Thuốc nên uống xa bữa ăn (30 phút - 1 giờ trước khi ăn, 1-2 giờ sau khi ăn)

 

- Thuốc bị giảm hấp thu do thức ăn như: isoniazid, atenolol, sắt sulfat.

- Thuốc cần giảm thời gian lưu tại dạ dày vì uống lúc đói thuốc chỉ lưu tại dạ dày 10-30 phút nếu uống vào bữa ăn sẽ lưu 1-4 giờ. Trường hợp này là các thuốc kém bền trong môi trường acid (Nhóm B-lactam, Erythromycin..) hay viên bao tan ở ruột, viên kiểm soát giải phóng khi lưu ở dạ dày lâu sẽ dễ bị vỡ.

- Các thuốc bọc dạ dày sulcrafat nên uống trước bữa ăn 1 giờ để kịp tạo màng bảo vệ dạ dày, các antacid phải uống sau 1 giờ để trung hòa acid thừa sau khi tiêu hóa.

* Thuốc nên uống vào buổi sáng, ban ngày:  Các thuốc Corticoid nên uống 1 liều vào buổi sáng khoảng 6-8 giờ để duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu đồng thời khiến tác dụng phụ nhẹ đi rất nhiều vì thời điểm nồng độ Hydrocortison cao nhất trong ngày uống thuốc lúc này sẽ không phá vỡ nhịp sinh lý hoạt động của tuyến thượng thận.

- Thuốc chống tăng huyết áp nên uống vào buổi sáng vì hiện tượng tăng huyết áp thường xảy ra vào buổi trưa và chiều.

- Các thuốc có chưa Ion Calci nên uống vào buổi sáng để tăng độ hấp thu và tránh lắng đọng calci.

- Thuốc kích thích thần kinh trung ương(cafein) thuốc lợi tiểu nên uống vào ban ngày để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.

* Thuốc nên uống vào buổi tối, trước khi ngủ:

- Các thuốc ngủ, thuốc an thần cần uống vào thời điểm này để phát huy tác dụng.

- Thuốc kháng acid, điều trị loét dạ dày nên uống trước khi đi ngủ vì đêm dạ dày rỗng thuốc sẽ ngăn chặn tiết acid dịch vị dạ dày.

- Thuốc hen nên uống vào buổi tối vì từ 12 giờ đêm đến 2 giờ sáng là thời gain bệnh nhân mẫn cảm nhất với achetyl chilin và histamin dẫn đến co thắt phế quản.

Các loại nước không nên dùng với thuốc:

- Cách đúng nhất là dùng nước lọc ấm. Sữa, nước hoa quả, trà, côca, cà phê, rượu... đều có tương tác với thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thậm chí gây hại.

- Nước hoa quả:  Dùng nước nho ép để uống thuốc có thể làm giảm tác dụng và làm tăng phản ứng phụ của thuốc chữa bệnh.  Nước hoa quả có thể ức chế các men trong quá trình hấp thụ thuốc.

- Cà phê, nước trà, cô-ca: Trong thời gian đang điều trị bằng thuốc uống, nếu dùng thuốc bằng nước trà hay cà phê thì có thể làm giảm tác dụng của thuốc. Ngoài ra, cà phê còn có thể có hại cho dạ dày, nhất là khi dùng các loại thuốc kháng viêm thì không nên dùng nước trà, cà phê hay cô-ca để uống thuốc.

- Sữa: Canxi có trong sữa có thể làm cản trở mức hấp thu của một số loại thuốc kháng sinh, do đó không nên dùng sữa để uống thuốc.

- Rượu: Trong khi đang dùng thuốc, nhất là loại thuốc có hoạt chất là acetaminophen, nếu uống rượu sẽ làm tăng nguy cơ phá hủy gan.

 Cho nên phải dùng đúng số viên, số lần trong ngày theo chỉ định, nếu không có thể bị nguy hiểm do quá liều.

 

DS:Nguyễn Thành Trọng

 

Các tin đã đưa ngày:
tìm kiếm
WebSite
Google